Ile kosztuje rozwód? Konkretne kwoty i od czego zależą

Ile naprawdę kosztuje rozwód? Sprawdź opłaty sądowe, koszty adwokata, wydatki przy rozwodzie z dziećmi i podziale majątku oraz dowiedz się, jak legalnie obniżyć całkowity koszt sprawy.

Ile kosztuje rozwód w praktyce?

Całkowity koszt procesu rozwodowego w Polsce w 2025 roku waha się od kilkuset złotych do kilkudziesięciu tysięcy i zależy od wielu czynników. Zasada jest prosta: im bardziej skomplikowana sprawa, tym dłuższe postępowanie i wyższe wydatki. Najtańszy wariant to rozwód bez orzekania o winie, gdy strony nie korzystają z pomocy pełnomocników. Wtedy ostateczna kwota zamyka się w kilkuset złotych, obejmując wyłącznie podstawowe koszty sądowe.

Sytuacja zmienia się, gdy w grę wchodzi profesjonalne wsparcie prawne. Przeciętny koszt rozwodu bez orzekania o winie wynosi obecnie 3000–4000 zł. Jeśli jednak zależy Ci na pełnej reprezentacji, honorarium adwokata osiąga poziom 7000–8000 zł netto. Rozwód z orzekaniem o winie pociąga za sobą poważniejsze obciążenia finansowe. W sprawach o dużym natężeniu konfliktu, obejmujących na przykład podział majątku, ostateczne rachunki mogą przekroczyć 20 000 zł, bo skomplikowane procesy wymagają zaangażowania specjalistów i więcej czasu pracy prawników.

Do stałych wydatków często dochodzą dodatkowe opłaty związane z postępowaniem dowodowym. Opinia biegłego kosztuje od 800 zł do 2000 zł. Koszty rozwodu z dziećmi bywają wyższe ze względu na konieczność ustalania kwestii opiekuńczych czy alimentacyjnych. Ostateczna kwota zależy w dużej mierze od tego, ile trwa sprawa, oraz czy małżonkowie decydują się na ugodowe rozwiązania, takie jak mediacja.

Ile kosztuje pozew rozwodowy?

Podstawowy koszt pozwu rozwodowego w 2025 roku to stała opłata w wysokości 600 zł do sądu okręgowego, niezależna od tego, czy planujesz ugodę, czy spór. Do tego dochodzi koszt pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz opłaty kancelaryjne za odpisy dokumentów. Dowód wpłaty 600 zł trzeba obowiązkowo dołączyć do pozwu, bo jego brak spowoduje wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i opóźni nadanie sprawie biegu.

Zwrot części kosztów na koniec procesu

Wybór trybu ugodowego przynosi wymierne korzyści finansowe. Jeśli małżonkowie decydują się na rozwód bez orzekania o winie, powód początkowo wpłaca pełne 600 zł, jednak po prawomocnym zakończeniu sprawy sąd dokonuje rozliczenia. Wnioskodawca otrzymuje z powrotem 300 zł z budżetu państwa, a pozostała kwota dzielona jest po równo między strony. Pozwany ma więc obowiązek zwrócić powodowi 150 zł. Ostateczny rachunek za wniesienie pisma w takim scenariuszu wynosi zaledwie 150 zł dla każdej ze stron.

Opcja dla osób w trudnej sytuacji materialnej

Ustawodawca przewidział rozwiązanie dla osób, które nie dysponują wystarczającymi środkami na pokrycie początkowych wydatków. Można ubiegać się o całkowite lub częściowe zwolnienie z kosztów sądowych. Wymaga to dołączenia do pozwu formularza z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Złożenie tego dokumentu zwalnia z obowiązku uiszczenia 600 zł w momencie wnoszenia pozwu, aż do czasu wydania przez sędziego postanowienia w przedmiocie kosztów.

Ile kosztuje adwokat w rozwodzie?

Wynagrodzenie pełnomocnika stanowi zazwyczaj największe obciążenie finansowe podczas całej procedury. Koszt adwokata w sprawie rozwodowej wynosi od 2500 zł do 12 000 zł i więcej. Ostateczna kwota zależy przede wszystkim od wybranej strategii procesowej oraz stopnia skomplikowania sytuacji rodzinnej.

Wpływ orzekania o winie na wycenę usług

Brak konfliktu między stronami znacząco obniża wydatki na pomoc prawną. Honorarium adwokata w rozwodzie bez winy zaczyna się od około 3000 zł. Jeżeli małżonkowie nie mają małoletnich dzieci, orientacyjny rachunek za całe postępowanie ugodowe z udziałem pełnomocnika zamknie się w przedziale 3000–4000 zł. Udowadnianie wyłącznej odpowiedzialności drugiego małżonka wymaga znacznie większego nakładu pracy: analizy setek stron dowodów i przesłuchiwania świadków. Stawki za reprezentację w sprawach z winą startują wobec tego od 5000 zł, a typowy zakres kosztów w standardowej sprawie bez poważnego sporu wynosi przeważnie 4500–6500 zł.

Dodatkowe opłaty za rozprawy i zwrot kosztów

Podpisując umowę z kancelarią, warto dokładnie sprawdzić sposób rozliczania wizyt w sądzie. Część prawników proponuje stawkę ryczałtową za całość postępowania, niezależnie od liczby wyznaczonych terminów. Nierzadko jednak udział adwokata w każdej rozprawie to dodatkowy koszt rzędu 600–700 zł netto. Taki model rozliczeń sprawia, że przedłużające się spory drastycznie windują całkowitą cenę usług prawnych.

Klienci często zakładają, że przegrywający w pełni zrekompensuje te wydatki po ogłoszeniu wyroku. Sąd faktycznie zasądza zwrot kosztów zastępstwa procesowego od strony przegrywającej, ale bazuje wyłącznie na stawkach urzędowych. Minimalna kwota w sprawach o rozwód to 720 zł, co w praktyce niemal nigdy nie pokrywa rynkowego honorarium wypłaconego kancelarii.

Ile kosztuje rozwód bez winy?

Zgodne zakończenie małżeństwa to zdecydowanie najtańsza droga do uzyskania orzeczenia. W prostych sprawach bez udziału pełnomocników całkowity rachunek zamyka się w kilkuset złotych. Decyzja o braku sporu pozwala zaoszczędzić nie tylko czas, ale też znaczną część budżetu, bo nie trzeba powoływać świadków ani biegłych.

Opłata sądowa i zasady zwrotu

W rozwodzie bez orzekania o winie funkcjonuje korzystny mechanizm rozliczeń. Powód odzyskuje z budżetu państwa 300 zł (połowę stałej opłaty 600 zł), a pozostałymi 300 zł strony dzielą się po równo. Pozwany ma obowiązek zwrócić powodowi 150 zł, co oznacza, że każda ze stron ponosi realny koszt w wysokości zaledwie 150 zł.

Wydatki na pomoc prawną w 2025 roku

Przeciętny koszt rozwodu bez orzekania o winie w 2025 roku, oparty na wsparciu adwokata, kształtuje się w granicach 3000–4000 zł. Kwota ta zmienia się jednak w zależności od sytuacji rodzinnej oraz wybranego pakietu usług prawnych. Im więcej kwestii sąd musi uregulować w wyroku, tym wyższy ostateczny rachunek.

  • Brak małoletnich dzieci – orientacyjny wydatek wynosi 3000–4000 zł, obejmując sporządzenie pism i udział w zazwyczaj jednej, krótkiej rozprawie.

  • Obecność małoletnich dzieci (przy zgodzie rodzicielskiej) – koszt wzrasta do około 4000–5000 zł, ponieważ pełnomocnik musi dodatkowo opracować porozumienie wychowawcze i ustalić kwestie alimentacyjne.

  • Kompleksowa reprezentacja – rozwód bez orzekania o winie w modelu pełnego wyręczenia klienta z formalności kosztuje 7000–8000 zł netto.

Samodzielne prowadzenie sprawy pozwala zachować w portfelu kilka tysięcy złotych, ale niesie ryzyko błędów formalnych. Zatrudnienie adwokata to inwestycja w sprawny przebieg procesu i uniknięcie niepotrzebnych opóźnień.

Ile kosztuje rozwód z winą?

Udowodnienie wyłącznej odpowiedzialności małżonka za rozpad związku to proces długotrwały i wymagający finansowo. Koszt rozwodu z orzeczeniem o winie zaczyna się od 5000 zł, jednak ostateczny rachunek rzadko zatrzymuje się na tej kwocie. Skomplikowane postępowanie dowodowe zmusza sąd do przesłuchiwania wielu świadków, analizowania prywatnej korespondencji czy powoływania biegłych. Taka dynamika sporu naturalnie zwiększa nakład pracy prawnika, co bezpośrednio przekłada się na wyższe honorarium.

Widełki cenowe i zakres pomocy prawnej

Ostateczna cena usług adwokackich zależy od stopnia zawiłości sytuacji, konieczności gromadzenia trudnych dowodów oraz obecności dodatkowych roszczeń. Poniższe warianty obrazują, z jakimi wydatkami trzeba się liczyć.

  • Sprawy bez podziału dorobku – minimalny koszt rozwodu z orzeczeniem o winie bez majątku wynosi 5800 zł. Przy licznych komplikacjach dowodowych i oporze drugiej strony górna granica osiąga 13 000 zł.

  • Sprawy z rozliczeniami finansowymi – minimalny koszt rozwodu z orzeczeniem o winie z majątkiem to 8100 zł. Konieczność zgromadzenia dodatkowej dokumentacji finansowej i wyceny składników majątkowych wyraźnie podnosi koszt usług prawnych.

  • Pełne wsparcie specjalisty – reprezentacja, w której adwokat przejmuje większość obowiązków formalnych, oznacza wydatek rzędu 9000–10 000 zł netto.

Decyzja o toczeniu walki na sali sądowej zawsze mocno uszczupla domowy budżet. Przedstawione wartości obejmują głównie obsługę prawną, dlatego przed złożeniem pozwu warto przygotować poduszkę finansową na wypadek przedłużającego się procesu.

Ile kosztuje rozwód z dziećmi?

Obecność małoletnich dzieci w małżeństwie wymusza na sądzie uregulowanie kwestii władzy rodzicielskiej, kontaktów oraz świadczeń na ich rzecz. Koszty rozwodu z dziećmi rosną proporcjonalnie do stopnia konfliktu między stronami. Postępowanie wymaga głębszej analizy sytuacji rodzinnej, co bezpośrednio wpływa na czas trwania procesu oraz nakład pracy pełnomocnika.

Zgoda rodzicielska a wydatki

Sytuacja wygląda najkorzystniej finansowo, gdy małżonkowie potrafią wypracować wspólne stanowisko przed wejściem na salę rozpraw. Przygotowanie zgodnego planu wychowawczego znacznie przyspiesza całą procedurę. Orientacyjny koszt rozwodu bez winy z małoletnimi dziećmi, przy pełnej akceptacji ustaleń opiekuńczych przez obie strony, wynosi przeważnie około 4000–5000 zł. W takich przypadkach sąd najczęściej ogranicza się do przesłuchania rodziców i zbadania, czy dobro małoletnich nie ulega naruszeniu, unikając powoływania biegłych psychologów (opinia OZSS to wydatek często sięgający od kilkuset do ponad 2000 zł) oraz wywiadów kuratora.

Spór o kontakty i świadczenia

Brak kompromisu w kwestiach wychowawczych drastycznie zmienia perspektywę finansową. Orientacyjny koszt rozwodu bez winy z dziećmi, w którym pojawia się konflikt o pieczę lub harmonogram spotkań, wzrasta do poziomu 5000–7000 zł. Przedłużające się batalie sprawiają, że adwokat musi poświęcić znacznie więcej czasu na przygotowanie kolejnych pism procesowych i udział w dodatkowych rozprawach.

Warto pamiętać, że mediacja stanowi skuteczne narzędzie do obniżenia tych wydatków. Pozwala wypracować kwestie alimentacyjne bez konieczności angażowania sądu w każdy szczegół budżetu domowego. Znalezienie porozumienia poza salą sądową chroni nie tylko finanse dorosłych, ale przede wszystkim spokój i stabilność emocjonalną dzieci.

Ile kosztuje rozwód z podziałem majątku?

Podział majątku przy rozwodzie pozwala zamknąć wszystkie sprawy rodzinne i finansowe w jednym postępowaniu. Sąd zajmie się rozliczeniem dorobku małżeńskiego wyłącznie wtedy, gdy nie przedłuży to nadmiernie głównego procesu. Ostateczny rachunek za ten etap zależy wprost od poziomu porozumienia między byłymi partnerami i stopnia skomplikowania zgromadzonych aktywów.

Zgodny wniosek stron

Wspólne ustalenie, komu przypadnie dom, samochód czy oszczędności, sprawia, że procedura staje się znacznie tańsza i szybsza. Złożenie zgodnego projektu podziału wiąże się z opłatą w wysokości zaledwie 300 zł. Gotowy plan eliminuje potrzebę prowadzenia żmudnego postępowania dowodowego. Minimalny koszt rozwodu za porozumieniem z podziałem majątku zaczyna się od 5100 zł, a przy bardziej złożonych ugodach wymagających intensywniejszej pracy pełnomocników maksymalny koszt takiego rozwiązania sięga 13 100 zł.

Koszty sporu i udziału biegłych

Brak kompromisu w kwestiach finansowych drastycznie winduje wydatki. Gdy małżonkowie toczą spór o poszczególne składniki dorobku, opłata sądowa za sam wniosek rośnie do 1000 zł. W takich sytuacjach niemal zawsze pojawiają się dodatkowe koszty wynikające z konieczności oszacowania wartości spornych nieruchomości czy udziałów w firmach. Sporządzenie wyceny przez biegłego sądowego generuje wydatek rzędu 1500–3000 zł.

Wypracowanie kompromisu przed rozprawą pozwala uniknąć powoływania ekspertów, oszczędzając tysiące złotych i wiele miesięcy oczekiwania na wyrok.

Ile kosztują dodatkowe wydatki?

Główna opłata sądowa i honorarium adwokata to zazwyczaj nie wszystkie obciążenia, z jakimi trzeba się liczyć podczas kończenia małżeństwa. W toku postępowania często pojawiają się dodatkowe koszty zależne od indywidualnej sytuacji rodziny, konieczności powoływania ekspertów czy ustalania świadczeń na rzecz dzieci. Zsumowanie tych mniejszych pozycji pozwala precyzyjniej zaplanować budżet potrzebny na sfinalizowanie sprawy.

Wydatki organizacyjne i administracyjne

Drobne opłaty towarzyszące procesowi zamykają się zazwyczaj w kwocie 200–500 zł i obejmują m.in. pozyskiwanie odpisów aktów stanu cywilnego, wniosek o zabezpieczenie roszczeń czy usługi tłumaczy przysięgłych. W sprawach spornych częstym wydatkiem są też koszty dowodowe oraz usługi prywatnego detektywa. Decydując się na jednoczesne rozliczenie dorobku, do rachunku należy doliczyć opłatę sądową (300 zł przy zgodzie lub 1000 zł w przypadku sporu) oraz wynagrodzenie rzeczoznawcy wyceniającego majątek (1500–3000 zł).

Analiza kosztów utrzymania przy alimentach

Ustalając świadczenia na rzecz małoletnich, sąd szczegółowo analizuje codzienne zapotrzebowanie rodziny. Właściwe wyliczenie tych kwot wpływa na ostateczną wysokość alimentów. Po stronie wydatków uwzględnia się wiele potrzeb: opłaty za mieszkanie, wyżywienie, odzież oraz edukację. Sędziowie biorą pod uwagę również nakłady na zajęcia dodatkowe, opiekę zdrowotną, dojazdy, wypoczynek, a także rozwijanie pasji dziecka. Prawidłowe zebranie rachunków i faktur potwierdzających te wydatki ułatwia sprawne zakończenie postępowania.

Na co uważać przy kosztach rozwodu?

Decyzja o rozstaniu wiąże się z koniecznością precyzyjnego zaplanowania budżetu i uniknięcia nieprzewidzianych wydatków. Ostateczny rachunek zależy przede wszystkim od trzech czynników: wypracowania porozumienia między małżonkami, obecności małoletnich dzieci oraz ewentualnego łączenia sprawy z podziałem dorobku. Rozbieżne oczekiwania często prowadzą do ostrego sporu, w którym wzajemne oskarżenia nie tylko potęgują stres, ale też drastycznie podnoszą koszty.

Poważną pułapką okazuje się błędne rozumienie istoty zwolnienia z kosztów sądowych. Uzyskanie pozytywnej decyzji w tym zakresie oznacza wprawdzie brak konieczności uiszczania bieżących opłat podczas trwania procesu, ale wcale nie chroni przed wszystkimi obciążeniami. Jeśli wyrok będzie dla Ciebie niekorzystny, sąd najprawdopodobniej nakaże zwrot kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika strony przeciwnej. Ryzyko pokrycia cudzego honorarium adwokackiego sprawia, że każdą decyzję o eskalowaniu konfliktu należy dokładnie przemyśleć.

Kolejnym aspektem wymagającym uwagi jest czas. To, ile trwa sprawa, bezpośrednio przekłada się na wysokość ponoszonych opłat. Długotrwałe postępowania wymuszają powoływanie dodatkowych dowodów, w tym kosztownych opinii biegłych z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów czy rzeczoznawców majątkowych. Dlatego właściwe zaplanowanie strategii już na początku jest tak ważne. Na pierwszym spotkaniu z prawnikiem warto poprosić o omówienie wszystkich możliwych scenariuszy i rzetelne oszacowanie ram czasowych. Dobre przygotowanie pozwoli uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i obniży koszty całej procedury.

Jak obniżyć koszt rozwodu?

Redukcja wydatków związanych z zakończeniem małżeństwa wymaga przede wszystkim gotowości do kompromisu. Najdroższe bywają spory o każdy detal, dlatego kluczem do oszczędności jest wypracowanie wspólnego stanowiska jeszcze przed wejściem na salę rozpraw. Odpowiednie podejście pozwala zamknąć sprawę znacznie szybciej i chroni budżet przed poważnym obciążeniem.

Rozwód za porozumieniem i ugodowy podział majątku

Najtańsza droga do zakończenia związku to rozwód bez orzekania o winie połączony ze zgodnym uregulowaniem wszystkich kwestii spornych. Podział majątku można przeprowadzić ugodowo lub na podstawie orzeczenia sądu. Pierwsza opcja jest znacznie korzystniejsza finansowo, bo eliminuje konieczność angażowania i opłacania rzeczoznawców majątkowych. Minimalny koszt rozwodu za porozumieniem z podziałem majątku wynosi 5100 zł, co stanowi ułamek kwot pochłanianych przez wieloletnie batalie sądowe.

Mediacja w sprawie rozwodu

Kiedy samodzielne rozmowy nie przynoszą efektów, warto zaprosić do nich bezstronną osobę trzecią. Mediacja ułatwia znalezienie wspólnego języka i wyjście z impasu. Stawki za takie spotkania zaczynają się zazwyczaj od 150 zł za godzinę. Początkowo obecność mediatora zwiększa ogólny rachunek, jednak w ostatecznym rozrachunku przynosi wymierne korzyści: udane negocjacje zmniejszają liczbę koniecznych rozpraw i przyspieszają całe postępowanie. Para zyskuje możliwość szybszego uzyskania satysfakcjonującego rozwiązania, oszczędzając czas i pieniądze w porównaniu z wyczerpującym procesem sądowym.

Wsparcie profesjonalnego pełnomocnika

Rezygnacja z pomocy prawnej w celu zaoszczędzenia na starcie nierzadko przynosi odwrotny skutek. Skorzystanie z usług radcy prawnego bądź adwokata pozwala skutecznie obniżyć całkowite koszty rozwodu. Doświadczony specjalista pomaga poprawnie sformułować żądania, unikać błędów proceduralnych i realnie ocenić szanse na wygraną. Trafna strategia chroni przed składaniem bezzasadnych wniosków dowodowych, za które ostatecznie trzeba by zapłacić z własnej kieszeni.

Kto płaci za rozwód?

Ostateczne obciążenie finansowe zależy od przebiegu postępowania oraz końcowego orzeczenia sądu. Podstawowa zasada procedury cywilnej zakłada, że koszty procesu ponosi strona przegrywająca. W sprawach małżeńskich sytuacja wygląda jednak nieco inaczej, bo sędzia może w wyroku rozdzielić te wydatki po połowie. Sposób rozliczenia zależy głównie od tego, czy zapada orzeczenie o wyłącznej winie, czy para rozstaje się w zgodzie.

Rozkład opłat sądowych i dowodowych

Gdy sąd orzeknie o wyłącznej winie jednego z małżonków, to właśnie ta osoba zostaje uznana za przegraną i musi zwrócić drugiej stronie wszystkie poniesione wydatki. Przy ugodowym rozstaniu opłata sądowa i pozostałe koszty dzielone są zazwyczaj po równo. W postępowaniach wymagających wsparcia specjalistów pojawiają się dodatkowe rachunki. Koszty mediacji co do zasady pokrywają po połowie obie strony, chyba że sami ustalą inny model rozliczeń. Podobnie wygląda kwestia opinii Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych (OZSS): sędzia zazwyczaj obciąża rodziców solidarnie, a odpowiedni rachunek za przeprowadzone badania przychodzi w samym wyroku.

Koszty alimentów przy rozwodzie i utrzymania dzieci

Oddzielną kategorię stanowią finanse związane z dziećmi oraz byłym partnerem po ustaniu małżeństwa. Koszty utrzymania i wychowania wspólnego małoletniego zawsze ponoszą oboje rodzice. Rodzic, z którym dziecko nie będzie na stałe zamieszkiwać, zostaje zobowiązany do regularnego płacenia świadczeń pieniężnych. Czasami pojawiają się również alimenty orzeczone na rzecz samego rozwiedzionego małżonka. W takim scenariuszu strona przegrywająca zostaje dodatkowo obciążona opłatą stosunkową wyliczoną od zasądzonego roszczenia. Właściwe zrozumienie tych zasad pozwala trafniej ocenić ryzyko finansowe całego procesu.

Ile trwa sprawa rozwodowa?

To jedno z najczęstszych pytań pojawiających się przed złożeniem pozwu, mające ścisły związek z ostatecznym budżetem postępowania. Koszty rozwodu zależą głównie od czasu trwania sprawy na wokandzie. Im bardziej skomplikowana sytuacja życiowa i prawna, tym dłuższe postępowanie i wyższe honoraria dla specjalistów. Ostry spór z wzajemnymi oskarżeniami potrafi znacząco wydłużyć proces, co automatycznie podnosi nakłady finansowe obydwu stron.

Ramy czasowe w zależności od trybu rozstania

Dokładny harmonogram zależy od wybranej strategii procesowej oraz zakresu problemów do rozstrzygnięcia. Złożoność zagadnień takich jak podział dorobku, ustalenie opieki nad małoletnimi czy udowadnianie niewierności bezpośrednio determinuje liczbę potrzebnych terminów rozpraw. Poniżej znajdziesz orientacyjny czas trwania poszczególnych rodzajów postępowań:

  • Rozwód za porozumieniem stron bez majątku – stanowi najszybszą ścieżkę, zajmującą zazwyczaj 3–6 miesięcy, co pozwala zminimalizować stres i wydatki.

  • Sprawy rozwodowe z alimentami – trwają średnio od 6 miesięcy do kilku lat, ponieważ wymagają dokładnego zbadania potrzeb dzieci oraz możliwości zarobkowych rodziców.

  • Rozwód z orzeczeniem o winie bez majątku – udowadnianie wyłącznej odpowiedzialności za rozpad związku wymaga przesłuchania wielu świadków, przez co czas oczekiwania na wyrok wynosi zazwyczaj 8–24 miesiące.

  • Rozwód z orzeczeniem o winie z majątkiem – to najbardziej złożony tryb, w którym kumulują się spory osobiste i finansowe, a czas trwania takich spraw waha się w przedziale 12–36 miesięcy.

Wybór konkretnej drogi decyduje więc nie tylko o poziomie stresu, ale też o dacie ostatecznego zamknięcia całego procesu.

Wpływ mediacji na przyspieszenie procedur

Często warto skorzystać z pomocy niezależnego specjalisty, aby przyspieszyć zakończenie batalii w sądzie. Mediacja trwa zazwyczaj od 1 do 3 miesięcy i odbywa się w neutralnym otoczeniu, obejmując zwykle od 3 do 5 spotkań organizowanych co 1–2 tygodnie. Wypracowanie ugody na tym wczesnym etapie pozwala zredukować liczbę rozpraw głównych, co odciąża budżet obu stron i znacznie przybliża termin wydania wyroku.